กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม
กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

“สิ่งแวดล้อม (Environment)” กับ “ธรรมชาติ (Nature)” ต่างกันอย่างไร

แชร์

Share on email

อ่าน

ครั้ง

โดย : Uthai Moolpak

 

คุณว่า “สิ่งแวดล้อม” คืออะไร ? … แตกต่างกับ “ธรรมชาติ” อย่างไร ?

หรือจริงๆ แล้วสองคำนี้ให้ความหมายเดียวกัน มาร่วมหาคำตอบกันในบทความนี้!

.

เป็นเวลามากกว่า 50 ปีมาแล้ว นับตั้งแต่ช่วงก่อนปี 1972 ที่ปัญหาสิ่งแวดล้อมเกิดขึ้นทุกมุมโลก จากปัญหาการใช้ทรัพยากรมากเกินขีดจำกัด มีการใช้สารเคมี ยาฆ่าแมลง สารกัมมันตรังสี การปลดปล่อยสารพิษสู่แหล่งน้ำ อากาศ โดยขณะนั้นยังไม่มีกฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับ มาตรการการป้องกันผลกระทบเหล่านี้ ซึ่งเป็นสาเหตุที่ส่งผลทำให้เกิดวิกฤตสิ่งแวดล้อม (Environmental Crisis) ในเวลาต่อมา สิ่งมีชีวิตล้มตายจำนวนมาก พืชพรรณธัญญาหารให้ผลผลิตลดน้อยลง ประชาชนมีปัญหาสุขภาพเพิ่มมากขึ้น

.

จากวิกฤตสิ่งแวดล้อมที่เกิดขึ้น ทำให้ประชาคมโลกหันมาตระหนักเรื่องสิ่งแวดล้อมและความยั่งยืนมากยิ่งขึ้น ซึ่งหากได้พิจารณาและลงรายละเอียดแล้ว “สิ่งแวดล้อม” มิได้หมายถึงเพียงแต่ “ธรรมชาติ” เท่านั้น แต่ยังหมายรวมถึงสิ่งที่มนุษย์สร้างขึ้นและอยู่รอบตัวมนุษย์ ดังคำนิยาม ตามความในมาตรา 4 แห่งพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม พ.ศ. 2535 สิ่งแวดล้อมหมายความว่า สิ่งต่างๆ ที่มีลักษณะทางกายภาพและชีวภาพที่อยู่รอบตัวมนุษย์ซึ่งเกิดโดยธรรมชาติและสิ่งที่มนุษย์ได้ทำขึ้น

.

จากคำนิยามดังกล่าว เมื่อพิจารณาแล้ว “สิ่งแวดล้อม” สามารถเป็นสิ่งของ เครื่องใช้ เครื่องนุ่งห่ม แสงสว่าง อากาศ ละอองน้ำในอากาศ สมาร์ทโฟน สื่อสิ่งพิมพ์ และสิ่งต่างๆ ที่อยู่รอบตัวมนุษย์

แต่โดยทั่วไปแล้วเมื่อกล่าวถึงสิ่งแวดล้อม มักเกิดภาพของ “สีเขียว” “การรักษ์โลก” “การอนุรักษ์”

…เพราะเหตุใดจึงเป็นเช่นนั้น ?

.

ตามที่ได้กล่าวไว้ก่อนหน้านี้ วิกฤตสิ่งแวดล้อมเกิดขึ้นจากการใช้ทรัพยากรมากเกินขีดจำกัด หากไม่ต้องการให้เกิดวิกฤตเหล่านี้ สิ่งแวดล้อมจะต้องอยู่ใน “จุดสมดุล” กล่าวคือ สิ่งแวดล้อมเสมือนระบบนิเวศระบบหนึ่ง มีผู้ผลิต ผู้บริโภค ผู้ล่า และผู้ย่อยสลาย

.

หากสิ่งแวดล้อมอยู่ในจุดที่สมดุล ระหว่างทางแม้ว่าจะมีการใช้ทรัพยากร มีของเสียและเกิดมลพิษ แต่หากสิ่งแวดล้อมอยู่ในจุดสมดุล คือ ของเสียและมลพิษเหล่านี้จะเกิดขึ้นในปริมาณที่ไม่มากจนเกินกว่าที่ธรรมชาติสามารถรองรับได้ ซึ่งโดยทั่วไปแล้วธรรมชาติสามารถย่อยสลายของเสียได้ หากของเสียไม่ได้มากจนเกินไป ยกตัวอย่าง น้ำที่มีสารอินทรีย์ในปริมาณเล็กน้อย ในน้ำจะมีจุลินทรีย์ทำหน้าที่เป็นผู้ย่อยสบายสารอินทรีย์เหล่านี้ ซึ่งสุดท้ายแล้วน้ำก็จะกลับมาสะอาดได้ค่ะ

.

แต่ในความเป็นจริงแล้วโอกาสที่จะมีสถานการณ์เช่นนี้นั้นมีน้อย เนื่องจากของเสียและมลพิษที่เกิดขึ้นมักอยู่ในค่าที่สูงจนธรรมชาติไม่อาจรองรับได้ จึงเป็นเหตุผลให้เกิดปัญหาสิ่งแวดล้อมต่างๆ ต่อมาจึงได้มีการประชุม ความตกลงและความร่วมมือต่างๆ ผู้คนออกมารณรงค์เรื่องสิ่งแวดล้อมมากยิ่งขึ้นเพื่อให้สิ่งแวดล้อมกลับมาอยู่ในจุดที่สมดุล ไม่โน้มเอียงไปทิศทางใดทิศทางหนึ่ง จากที่กล่าวมานี้ นี่อาจเป็นที่มาว่าเพราะอะไรเมื่อกล่าวถึง “สิ่งแวดล้อม” จึงเกิดภาพให้นึกถึง “สีเขียว” “การรักษ์โลก” “การอนุรักษ์” มากกว่า “การใช้ประโยชน์” “การพัฒนา” “เมือง” นั่นเองค่ะ

.

ประเด็นเรื่องสิ่งแวดล้อมเป็นประเด็นที่สำคัญเป็นอย่างมากในปัจจุบัน ทั้งระดับนานาชาติ ภูมิภาค และประเทศไทย เป็นเรื่องใกล้ตัวทุกคน เพราะไม่ว่าใครก็ต้องเผชิญกับภาวะโลกรวนหรือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศทุกคน คุณสามารถรับรู้ได้ผ่านประสบการณ์ส่วนตัว ฤดูกาลที่เปลี่ยนแปลงอย่างไม่แน่นอนและไม่อาจคาดเดาได้ อุณหภูมิที่ร้อนขึ้น ภัยแล้ง น้ำท่วม ภัยธรรมชาติที่สามารถเห็นได้จากการรายงานข่าวจากสื่อสำนักข่าวทั้งในและนอกประเทศ

.

การเรียนรู้และติดตามข่าวสารบ้านเมืองและข่าวสิ่งแวดล้อมยังคงเป็นสิ่งที่สำคัญ แต่สิ่งที่สำคัญมากไปกว่านั้นคือการตระหนักรู้ถึงคุณค่าของสิ่งแวดล้อมที่มีอยู่ในปัจจุบัน พร้อมทั้งนำสิ่งเหล่านี้มาทบทวนและพิจารณา “อะไรบ้างที่คุณสามารถทำได้” เมื่อปัจเจกบุคคลหนึ่งคนเริ่มลงมือทำและมีผู้คนคนอื่นๆ ที่มีเป้าหมายเดียวกันเริ่มทำเกิดเป็นการลงมือปฏิบัติ (Take Action) สิ่งเหล่านี้ไม่สูญเปล่า ไม่หดหาย อย่างน้อยที่สุดคือการควบคุมไม่ให้มากเกินขีดจำกัดที่ธรรมชาติสามารถรองรับได้มากไปกว่านี้ บางที..ภาวะโลกรวนอาจเบาบางลงได้ในอนาคต และอนาคตจะยังคงมีทั้งคุณ ลูกหลาน และคนรุ่นหลัง โดยที่ยังคงมี “สิ่งแวดล้อม” “ธรรมชาติ” “การพัฒนา” คงอยู่ควบคู่กันต่อไป .. เป็นกำลังใจให้นะคะ คุณผู้ให้ความสำคัญและใส่ใจสิ่งแวดล้อม

.

.

 

HiddenChess เขียน

 

 

เอกสารอ้างอิง

สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. พระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม พ.ศ. ๒๕๓๕ (ออนไลน์).

สืบค้นข้อมูลเมื่อวันที่ 10 เมษายน 2565, จาก http://web.krisdika.go.th/data/law/law2/%CA08/%CA08-20-9999-update.pdf

 

อ้างอิงรูปภาพ

Pexels. Forest (Online). Retrieved April 10, 2022, from www.pexels.com

 

Share on email

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

21 พฤศจิกายน 2022
21 พฤศจิกายน 2022

เราใช้คุกกี้เพื่อพัฒนาประสิทธิภาพ และประสบการณ์ที่ดีในการใช้เว็บไซต์ของคุณ คุณสามารถศึกษารายละเอียดได้ที่ นโยบายความเป็นส่วนตัว

ตั้งค่าความเป็นส่วนตัว

คุณสามารถเลือกการตั้งค่าคุกกี้โดยเปิด/ปิด คุกกี้ในแต่ละประเภทได้ตามความต้องการ ยกเว้น คุกกี้ที่จำเป็น

ยอมรับทั้งหมด
จัดการความเป็นส่วนตัว
  • เปิดใช้งานตลอด

บันทึกการตั้งค่า