Department of Environmental Quality Promotion
Ministry of Natural Resources and Environment

What is the difference between “Environment” and “Nature”?

19 April 2022

Share

Share on email

Views

Author : Uthai Moolpak

 

คุณว่า “สิ่งแวดล้อม” คืออะไร ? … แตกต่างกับ “ธรรมชาติ” อย่างไร ?

หรือจริงๆ แล้วสองคำนี้ให้ความหมายเดียวกัน มาร่วมหาคำตอบกันในบทความนี้!

.

เป็นเวลามากกว่า 50 ปีมาแล้ว นับตั้งแต่ช่วงก่อนปี 1972 ที่ปัญหาสิ่งแวดล้อมเกิดขึ้นทุกมุมโลก จากปัญหาการใช้ทรัพยากรมากเกินขีดจำกัด มีการใช้สารเคมี ยาฆ่าแมลง สารกัมมันตรังสี การปลดปล่อยสารพิษสู่แหล่งน้ำ อากาศ โดยขณะนั้นยังไม่มีกฎหมาย ระเบียบ ข้อบังคับ มาตรการการป้องกันผลกระทบเหล่านี้ ซึ่งเป็นสาเหตุที่ส่งผลทำให้เกิดวิกฤตสิ่งแวดล้อม (Environmental Crisis) ในเวลาต่อมา สิ่งมีชีวิตล้มตายจำนวนมาก พืชพรรณธัญญาหารให้ผลผลิตลดน้อยลง ประชาชนมีปัญหาสุขภาพเพิ่มมากขึ้น

.

จากวิกฤตสิ่งแวดล้อมที่เกิดขึ้น ทำให้ประชาคมโลกหันมาตระหนักเรื่องสิ่งแวดล้อมและความยั่งยืนมากยิ่งขึ้น ซึ่งหากได้พิจารณาและลงรายละเอียดแล้ว “สิ่งแวดล้อม” มิได้หมายถึงเพียงแต่ “ธรรมชาติ” เท่านั้น แต่ยังหมายรวมถึงสิ่งที่มนุษย์สร้างขึ้นและอยู่รอบตัวมนุษย์ ดังคำนิยาม ตามความในมาตรา 4 แห่งพระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม พ.ศ. 2535 สิ่งแวดล้อมหมายความว่า สิ่งต่างๆ ที่มีลักษณะทางกายภาพและชีวภาพที่อยู่รอบตัวมนุษย์ซึ่งเกิดโดยธรรมชาติและสิ่งที่มนุษย์ได้ทำขึ้น

.

จากคำนิยามดังกล่าว เมื่อพิจารณาแล้ว “สิ่งแวดล้อม” สามารถเป็นสิ่งของ เครื่องใช้ เครื่องนุ่งห่ม แสงสว่าง อากาศ ละอองน้ำในอากาศ สมาร์ทโฟน สื่อสิ่งพิมพ์ และสิ่งต่างๆ ที่อยู่รอบตัวมนุษย์

แต่โดยทั่วไปแล้วเมื่อกล่าวถึงสิ่งแวดล้อม มักเกิดภาพของ “สีเขียว” “การรักษ์โลก” “การอนุรักษ์”

…เพราะเหตุใดจึงเป็นเช่นนั้น ?

.

ตามที่ได้กล่าวไว้ก่อนหน้านี้ วิกฤตสิ่งแวดล้อมเกิดขึ้นจากการใช้ทรัพยากรมากเกินขีดจำกัด หากไม่ต้องการให้เกิดวิกฤตเหล่านี้ สิ่งแวดล้อมจะต้องอยู่ใน “จุดสมดุล” กล่าวคือ สิ่งแวดล้อมเสมือนระบบนิเวศระบบหนึ่ง มีผู้ผลิต ผู้บริโภค ผู้ล่า และผู้ย่อยสลาย

.

หากสิ่งแวดล้อมอยู่ในจุดที่สมดุล ระหว่างทางแม้ว่าจะมีการใช้ทรัพยากร มีของเสียและเกิดมลพิษ แต่หากสิ่งแวดล้อมอยู่ในจุดสมดุล คือ ของเสียและมลพิษเหล่านี้จะเกิดขึ้นในปริมาณที่ไม่มากจนเกินกว่าที่ธรรมชาติสามารถรองรับได้ ซึ่งโดยทั่วไปแล้วธรรมชาติสามารถย่อยสลายของเสียได้ หากของเสียไม่ได้มากจนเกินไป ยกตัวอย่าง น้ำที่มีสารอินทรีย์ในปริมาณเล็กน้อย ในน้ำจะมีจุลินทรีย์ทำหน้าที่เป็นผู้ย่อยสบายสารอินทรีย์เหล่านี้ ซึ่งสุดท้ายแล้วน้ำก็จะกลับมาสะอาดได้ค่ะ

.

แต่ในความเป็นจริงแล้วโอกาสที่จะมีสถานการณ์เช่นนี้นั้นมีน้อย เนื่องจากของเสียและมลพิษที่เกิดขึ้นมักอยู่ในค่าที่สูงจนธรรมชาติไม่อาจรองรับได้ จึงเป็นเหตุผลให้เกิดปัญหาสิ่งแวดล้อมต่างๆ ต่อมาจึงได้มีการประชุม ความตกลงและความร่วมมือต่างๆ ผู้คนออกมารณรงค์เรื่องสิ่งแวดล้อมมากยิ่งขึ้นเพื่อให้สิ่งแวดล้อมกลับมาอยู่ในจุดที่สมดุล ไม่โน้มเอียงไปทิศทางใดทิศทางหนึ่ง จากที่กล่าวมานี้ นี่อาจเป็นที่มาว่าเพราะอะไรเมื่อกล่าวถึง “สิ่งแวดล้อม” จึงเกิดภาพให้นึกถึง “สีเขียว” “การรักษ์โลก” “การอนุรักษ์” มากกว่า “การใช้ประโยชน์” “การพัฒนา” “เมือง” นั่นเองค่ะ

.

ประเด็นเรื่องสิ่งแวดล้อมเป็นประเด็นที่สำคัญเป็นอย่างมากในปัจจุบัน ทั้งระดับนานาชาติ ภูมิภาค และประเทศไทย เป็นเรื่องใกล้ตัวทุกคน เพราะไม่ว่าใครก็ต้องเผชิญกับภาวะโลกรวนหรือการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศทุกคน คุณสามารถรับรู้ได้ผ่านประสบการณ์ส่วนตัว ฤดูกาลที่เปลี่ยนแปลงอย่างไม่แน่นอนและไม่อาจคาดเดาได้ อุณหภูมิที่ร้อนขึ้น ภัยแล้ง น้ำท่วม ภัยธรรมชาติที่สามารถเห็นได้จากการรายงานข่าวจากสื่อสำนักข่าวทั้งในและนอกประเทศ

.

การเรียนรู้และติดตามข่าวสารบ้านเมืองและข่าวสิ่งแวดล้อมยังคงเป็นสิ่งที่สำคัญ แต่สิ่งที่สำคัญมากไปกว่านั้นคือการตระหนักรู้ถึงคุณค่าของสิ่งแวดล้อมที่มีอยู่ในปัจจุบัน พร้อมทั้งนำสิ่งเหล่านี้มาทบทวนและพิจารณา “อะไรบ้างที่คุณสามารถทำได้” เมื่อปัจเจกบุคคลหนึ่งคนเริ่มลงมือทำและมีผู้คนคนอื่นๆ ที่มีเป้าหมายเดียวกันเริ่มทำเกิดเป็นการลงมือปฏิบัติ (Take Action) สิ่งเหล่านี้ไม่สูญเปล่า ไม่หดหาย อย่างน้อยที่สุดคือการควบคุมไม่ให้มากเกินขีดจำกัดที่ธรรมชาติสามารถรองรับได้มากไปกว่านี้ บางที..ภาวะโลกรวนอาจเบาบางลงได้ในอนาคต และอนาคตจะยังคงมีทั้งคุณ ลูกหลาน และคนรุ่นหลัง โดยที่ยังคงมี “สิ่งแวดล้อม” “ธรรมชาติ” “การพัฒนา” คงอยู่ควบคู่กันต่อไป .. เป็นกำลังใจให้นะคะ คุณผู้ให้ความสำคัญและใส่ใจสิ่งแวดล้อม

.

.

 

HiddenChess เขียน

 

 

เอกสารอ้างอิง

สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. พระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษาคุณภาพสิ่งแวดล้อม พ.ศ. ๒๕๓๕ (ออนไลน์).

สืบค้นข้อมูลเมื่อวันที่ 10 เมษายน 2565, จาก http://web.krisdika.go.th/data/law/law2/%CA08/%CA08-20-9999-update.pdf

 

อ้างอิงรูปภาพ

Pexels. Forest (Online). Retrieved April 10, 2022, from www.pexels.com

 

Share on email

Related

7 June 2022
สิ่งแวดล้อมศิลปกรรม สิ่งแวดล้อม สามารถเป็นได้ทั้งธรรมชาติและสิ่งที่มนุษย์สร้างขึ้น ตึกสูงระฟ้าไปจนถึงถนนลาดยางมะตอย ยอดภูผาสูงชันปะทะสายลม ล้วนแล้วแต่เป็นสิ่งแวดล้อมด้วยกันทั้งสิ้น ขึ้นอยู่กับว่า “สิ่งที่เราสนใจคืออะไร” โดยทั่วไปแล้วสิ่งแวดล้อมมักหมายถึงสิ่งแวดล้อมของมนุษย์
Views
1 June 2022
EIA กับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม (Environmental Impact Assessment) หรือ EIA ตามความในมาตรา
Views
23 May 2022
วันเต่าโลก (World Turtle Day) กระดองหนาและแข็งเมื่อโตเต็มวัย ออกลูกเป็นไข่ เดินสี่ขา เคลื่อนที่ช้าขณะอยู่บนบก มีทั้งสายพันธุ์บนบกและทะเล
Views

เราใช้คุกกี้เพื่อพัฒนาประสิทธิภาพ และประสบการณ์ที่ดีในการใช้เว็บไซต์ของคุณ คุณสามารถศึกษารายละเอียดได้ที่ นโยบายความเป็นส่วนตัว

Privacy Preferences

คุณสามารถเลือกการตั้งค่าคุกกี้โดยเปิด/ปิด คุกกี้ในแต่ละประเภทได้ตามความต้องการ ยกเว้น คุกกี้ที่จำเป็น

Allow All
Manage Consent Preferences
  • Always Active

Save